Ida and the Cold War as (neo)modern movies

Sławomir Płatek

University of Gdańsk, Gdańsk (Poland).

ORCID ID 0000-0002-0490-8732

DOI: https://doi.org/10.37627/2311-9489-21-2022-1.51-68

Keywords: Pawel Pawlikowski, Ida, Cold War, Film Modernism, Neomodernism, Polish Film School, André Bazin, French New Wave.

Abstract. The subject of the article is the analysis of the latest films by Paweł Pawlikowski in terms of their affiliation to trends in contemporary cinematography.

Ida and Cold War are sometimes described as the artistic heritage of the Polish Film School. The article focuses on the hypothesis that these films can, however, be attributed to the current of European neo-modernist cinema. Such a conclusion is based on the study of the author’s creative path, the perception of Pawlikowski’s work abroad and, above all, on the aesthetics of the films discussed in the article.

The theoretical basis for these conclusions are the works by Andre Bazin on the visual side and on the content of the films (ambiguity of the world presented in the films). The article concerns the concept of ‘realism’ in the theory of the French critic.

The second basis for conclusions is the work by Rafał Syska on the film trend known as neo-modernism. Paweł Pawlikowski’s works meet many of Syska’s postulates and seem to represent a poorly described trend present in Polish cinematography. It is a look at Ida and the Cold War that has not been included in Polish film research so far.

Pawlikowski’s works are in many ways similar to some Polish productions from the 1960s. Such films are classified by Justyna Żelasko as modernist cinema, against the tradition that they are usually associated with the Polish Film School.

The composition of the film frames was also analyzed in reference to the nostalgic fashion called ‘lomography’.

Author Biography.

Sławomir Płatek, Master of film studies, University of Gdańsk, Gdańsk (Poland)

slawomir.platek@salonliteracki.pl

References:

Arystoteles. (1989). Poetyka. Przekł., oprac. Podbielski H. Wrocław: Ossolineum. 112 s. (In Polish)

Bazin, A. (1963). Film i rzeczywistość. Przeł. Michałek B.  Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. 284 s. (In Polish)

Campbell, J. (2013). Bohater o tysiącu twarzy. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS.  S. 4–5. (In Polish)

Dębowska, A. (2018). Miastowych ciągnie w Polskę. Wyciągają muzykę źródeł z podziemia. Retreived from http://cojestgrane24.wyborcza.pl/cjg24/1,13,23580338,146946,Miastowych-ciagnie-w-Polske–Wyciagaja-muzyke-zrod.html (Accessed on: 5.04.2021). (In Polish).

Helman, A., & Ostaszewski, J. (2010). Historia myśli filmowej. Gdańsk: Słowo/obraz terytoria. S. 156. (In Polish)

Hendrykowski, M. (2018). Polska szkoła filmowa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe. S. 35. (In Polish)

Jackiewicz, A. (1989). Moja filmoteka. Film w kulturze. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. S. 355. (In Polish)

Janicki, S. (1962). Polscy twórcy filmowi o sobie. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe. S. 7–22. (In Polish)

Koll, J. (2018). Anarchia w fotografii, czyli podstawy lomografii. Retreived from https://fotoblogia.pl/3830,anarchia-w-fotografii-czyli-podstawy-lomografii (Accessed on 5.04.2021). (In Polish).

Krąpiec, M. A. (2019). Przyczyny bytu. Powszechna Encyklopedia Filozofii. Retreived from http://www.ptta.pl/pef/pdf/p/przyczynyb.pdf (Accessed on 5.04.2021). (In Polish).

Lomografia. Retreived from https://pl.wikipedia.org/wiki/Lomografia (Accessed on 12.05.2021). (In Polish).

Lubelski, T. (2015). Historia kina polskiego.  Kraków: Universitas. S. 290.

Magnetofon. Retreived from https://pl.wikipedia.org/wiki/Magnetofon (Accessed on 5.05.2021). (In Polish).

Nałkowska, Z. (2018). Granica. Wrocław: Ossolineum.  S. 5. (In Polish)

Ostaszewski, J. (2016). Kino epoki nowofalowej. Historia kina. Tom 3. Kraków: Universitas. S. 35. (In Polish)

Pawlikowski: Chciałem pokazać świat, w którym sam żyłem [Pawlikowski: I wanted to show the world in which I lived myself]. (2018, December 20). Styl.pl.
Retreived from https://www.styl.pl/newsy/gwiazdy/news-pawlikowski-chcialem-pokazac-swiat-w-ktorym-sam-zylem,nId,2741322 (Accessed on 12.05.2021). (In Polish).

Płatek, S. (2013). Powstanie Styczniowe ― dwa powody, dla których nie da o sobie zapomnieć. Zeszyty Poetyckie. Retreived from http://zeszytypoetyckie.pl/krytyka/1035-powstanie-styczniowe-dwa-powody-dla-ktorych-nie-da-o-sobie-zapomnie (Accessed on 5.04.2021). (In Polish).

 Rydzewska, J. (2017). Transnarodowość, postsekularyzm i tajemnica winy w Idzie Pawła Pawlikowskiego. Kino polskie jako kino transnarodowe. Krakow: Universitas. Retreived from www.academia.edu/35526791/_2017_Transnarodowosc_postsekularyzm_i_tajemnica_winy_w_Idzie_Pawla_Pawlikowskiego_Transnationalism_Postsecularism_and_the_Enigma_of_Guilt_in_Pawel_Pawlikowskis_Ida_2013_._In_S._Jagielski_M._Podsiadlo_Ed._Kino_polskie_jako_kino_transnarodowe._pp._23-40_._Krakow_Universitas (Accessed on 12.05.2021). S. 23―40. (In Polish)

Staszczyszyn, B. (2015). Paweł Pawlikowski. Culture.pl. Retreived from https://culture.pl/pl/tworca/pawel-pawlikowski (Accessed on 12.04.2021). (In Polish).

Syska, R. (2014). Filmowy neomodernizm. Kraków: Avalon. 

Szymczak, M., & Tworek, Morazinni. (2005). Samobójstwo ― przyczyny natury społecznej i aspekt psychologiczny. 19 s. Zielona Góra : Wydawnictwo Uniwersytetu Zielonogórskiego. Retreived from http://www.wpsnz.uz.zgora.pl/pliki/prace_studentow/prace/samobojstwa2.pdf (Accessed on 12.05.2021). 593 s. (In Polish)

Tułodziecki, M. (2014). Polskie Magnetofony Szpulowe. Technika. Retreived from http://highfidelity.pl/@main-2184&lang= (Accessed on 12.05.2021). (In Polish).

Żelasko, J. (2015). Przygoda w pociągu. Kraków: Korporacja Ha!art. S. 175. (In Polish)

Żelazińska, A. (2016). Doprawdy mroczne czasy. Polityka. Nr 29. S. 70. (In Polish)

PDF (Ukrainian)

Published:

Vol 21 No 1 (2022).

Section: WORLD CULTURE AND ІNTERNATIONAL RELATIONS.